راهکار های کنترل خشم

هاست مخصوص بلاگ ریدر


راهكارهای مهار و كنترل خشم
صفت غضب اهمیت ویژه‌ای در بین سایر صفات و حالات انسانی دارد. برای مهار و كنترل آن باید از عوامل بسیاری كمك گرفت. فهرست متنوعی از راهكارهای مهار و رویارویی با این صفت به قرار زیر است:

راهكار اول: اصلاح بینش
گام اول در كنترل خشم، ‌دستیابی زن یا شوهر مبتلا به عصبانیت و پرخاشگری به میزان قابل‌توجهی از شناخت درباره‌ی زشتی‌های غضب و آثار و پیامدهای بسیار سنگین آن است. برای دسترسی به این شناخت، مطالعه‌ی دقیق تفاسیر مربوط به آیات غضب، احادیث اسلامی واردشده در نكوهش غضب و ستایش دوری كردن از غضب، و كتاب‌های خوب اخلاقی پیشنهاد می‌شود. پیامبر اكرم صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند «من كفّ غضبه عن الناس كفّ الله تبارك و تعالی عنه عذاب یوم القیامه » (كسی كه خشم خود را درباره‌ی دیگران خاموش كند خداوند عذاب روز قیامت را از او برمی‌دارد.) امام باقر علیه‌السلام فرمود: «از پدرم شنیدم مردی بادیه‌نشین خدمت پیامبر آمد و گفت، ’سخن كامل و جامعی به من یاد بدهید‘. پیامبر فرمود، ’غضب نكن‘. آن مرد سه بار خواسته‌ی خود را تكرار كرد و عین همان پاسخ را از پیامبر شنید. »
زن یا مردی كه درصدد مهار صفت غضب در درون خویش است باید پیوسته به خود تلقین كند كه غضب یكی از بیماری‌های بزرگ قلب است نه نشان توانمندی و شجاعت. به همین دلیل است كه دیوانه‌ها بسیار زودتر از افراد عاقل و افراد بیمار و پیر و كم‌توان خیلی سریع‌تر از افراد تندرست و جوان و نیرومند از كوره درمی‌روند و عصبانی می‌شوند. بنابراین اگر شخصی برای هر مسئله‌ی كوچكی در زندگی مشترك دادوفریاد راه می‌اندازد و شریك زندگی خود را به باد خشونت می‌گیرد در واقع به نوعی مریضی و ناهنجاری شخصیت دچار است. پیامبر گرامی اسلام(ص) می‌فرماید: «لیس الشدید بالصرعة انّما الشدید الذی یملك نفسه عند الغضب » (نیرومندی به گرفتن كشتی و زورآزمایی نیست بلكه به خویشتن‌داری و كنترل است.)

راهكار دوم: یادآوری و بازخوانی پیوسته سرنوشت غضب‌كنندگان
زن یا مردی كه خواهان مهار و درمان تدریجی عصبانیت و پرخاشگری در محیط منزل است باید با برنامه‌ریزی دقیق در طول هفته در ساعت‌های خاصی داستان‌های كسانی را مرور و مطالعه كند كه به خاطر غضب با مشكلات و آسیب‌های جبران‌ناپذیری دست‌وپنجه نرم كرده‌اند. بازخوانی سرنوشت چنین افرادی تأثیر فزاینده‌ای در تغییر انسان‌های پرخاشگر دارد. صفحات حوادث و كتاب‌های قصص پر است از نمونه‌های مردها و زن‌هایی كه با كنترل نكردن خشم بی‌مورد خویش دست به كارهای زشتی زده‌اند و پس از آرام شدن خروش خشمشان ناباورانه از عملكرد غیرانسانی خود آه حسرت كشیده‌اند. اگر انسان شخصیت خود را تربیت و تعدیل نكند، هنگامی‌كه نیروی غضب او را دربرمی‌گیرد اقدام به كارهای غیرانسانی همانند آبروریزی، فحاشی، كتك، تخریب و حتی قتل نفس می‌كند.

راهكار سوم: بازخوانی انگیزه‌ی غضب
بعضی از مردها و زن‌ها بر این باورند كه اگر در مواقع حساسِ بروز غضب خود را كنترل كنند و خشمشان را فرو نشانند در ذهن طرف مقابل به ناتوانی و بی‌عرضگی متهم می‌شوند درصورتی‌كه لازم است كه این افراد این باور اشتباه را اصلاح كنند و بدانند فرو بردن خشم در واقع نشانه‌ی گویایی از توانمندی و بزرگی آنها به شمار می‌آید.

راهكار چهارم: دور شدن از افراد عصبانی
هر انسانی از دیگر افراد جامعه تأثیر می‌پذیرد، بنابراین به زن یا مرد عصبی و پرخاشگر توصیه می‌شود، برای اینكه بتواند راحت‌تر و سریع‌تر نیروی غضب را در خود كند تمام افرادی را كه در محیط خانواده، فامیل، اجتماع و كار مشابه خود می‌یابد از حلقه‌ی ارتباطی و دوستی خود خارج و سعی كند كه ارتباط و تماسش را با چنین افرادی به حداقل برساند. در عوض ارتباط و دوستی با افراد صبور، آرام و باگذشت می‌تواند به آرامش درونی افراد پرخاشگر كمك قابل‌توجهی كند.

راهكار پنجم: اندیشه‌ی سلامتی جسم
زن یا مرد عصبی و خشمگین باید اطلاعات علمی خود را درباره‌ی ضررها و آسیب‌های گوناگون جسمی خشم بالا ببرد و آنها را به‌روز كند؛ به‌عنوان نمونه فرد خشمگین باید بداند عصبانیت وقت‌وبی‌وقت و فریاد زدن بر سر همسر باعث افزایش هرمون استرس می‌شود و فشار خون را بالا می‌برد یا زمینه‌ی غلظت و لختگی خون را فراهم می‌كند و احتمال سكته‌های قلبی و مغزی را بالا می‌برد.

راهكار ششم: دوری از آرمان‌گرایی
یكی از برترین راه‌های كنترل خشم در محیط خانواده، داشتن نگاه عادی و غیرآرمانی به زندگی و شریك جنسی است. هنگامی‌كه زن و مرد نگاه واقع‌بینانه‌ای به زندگی و همسرشان داشته باشند سطح توقعات و انتظارات خود را از طرف مقابل پایین می‌آورند و به زندگی نگاه واقع‌بینانه‌تری پیدا می‌كنند. در چنین حالتی قطعاً زمینه‌ی بروز خشم تعطیل خواهد شد. مردی كه طی سال‌ها زندگی با همسر و چشیدن تلخی‌ها و شیرینی‌های زندگی این مطلب را درك كرده است كه علی‌رغم تمام خدمات و زحمات همسر به او و فرزندان، ممكن است گاهی هم غذا مطابق سلیقه‌ی او مهیا نشود یا ایرادی پیدا كند، مثلاً كم‌نمك یا شور شود، تمام زحمات و خدمات چندین‌ساله خانم را با پرخاشگری و عصبانیت نابجا زیر سؤال نمی‌برد و او را از زندگی ناامید نمی‌كند.

راهكار هفتم: بسترزدایی زمینه‌های پیدایش غضب
هر زن و مردی نقاط ضعفی دارد كه شناسایی آنها برای همسر او الزامی است. درحقیقت این شناخت باعث تقویت بنیه‌های زندگی و سازگاری هرچه تمام‌تر زن و شوهر باهم می‌شود. چنان‌كه شناختن خصوصیات فردی همسر هم می‌تواند برای هریك از زن و مرد بسیاری از سوءتفاهم‌ها و تنش‌ها را خنثی كند. هنگامی‌كه هریك از زوجین می‌دانند همسرشان فردی زودرنج، حساس و در برخورد با شنیدن حرف‌های ناملایم و ناخوشایند كم‌تحمل است، باید مراعات حال او را بكنند و هرگونه سخن نسنجیده و بی‌مهابایی را به زبان نیاورند و شوخی و مزاح نكنند. ازسوی‌دیگر زن یا مردی كه می‌داند همسرش فردی شوخ‌طبع و بامزه است علی‌القاعده باید بداند كه هریك از حرف‌های به‌ظاهر جدی همسرش می‌تواند فقط مزاح باشد.
گاه مشاهده می‌شود خانم خانه بدون آگاهی از این مهارت، زمانی‌كه شوهرش را بی‌حال یا خسته و نالان می‌بیند شروع به گله‌گذاری و ناله‌كردن از مشكلات احتمالی منزل، فرزندان و حتی خود همسر می‌كند و با این كار بی‌موقع و ناشیانه، خشم شوهر را برمی‌انگیزد و باعث شعله‌ور شدن غضب او می‌شود ـ حال اگر این خانم در امر شوهرداری كمترین مهارت را داشت می‌دانست كه باید با صبر و حوصله و برخورد مناسب یا با دادن یك لیوان شربت به دست شوهر منتظر بماند تا قدری خستگی از تن او بیرون رود و سپس با ملایمت نظرات خود را مطرح كند.
همچنین هنگامی‌كه مرد خانه خسته و نالان از بی‌مهری‌ها و ناملایمات بیرون از منزل قصد ورود به منزل دارد باید قبل از ورود دقیقه‌ای را پشت در یا نزدیكی منزل بایستد و فكر كند كه محیط منزل محیط آرامش و صلح و صفاست، نه محل ابراز خستگی‌ها و شكایت‌ها و تلخی‌ها. ازاین‌رو او باید به خود تلقین كند، "تو باید تمام كدورت‌های روحی بیرون از منزل را از خود پاك كنی". سپس با رویی گشاده وارد منزل شود و آرامش را جایگزین خشم و عصبانیت كند.

راهكار هشتم: تصور چهره‌ی خود هنگام غضب و تنفر شدید همسر
اگر زن و شوهری عصبانی و پرخاشگر در حالت عادی منظره‌ی كریه و زشت چهره‌ی خود را هنگام خشم تجسم كنند، می‌پذیرند كه زمان بروز خشم و عصبانیت وضعیت بسیار نابهنجاری در چهره‌ی آنها پدید می‌آید به‌طوری‌كه نه‌تنها همسر بلكه هر بیننده‌ای را از او منتفر می‌كند.


راهكار نهم: دور شدن از عوامل اجتماعی غیرقهری ایجاد غضب
سلسله‌ای از عوامل اجتماعی وجود دارند كه در صورت پیدایش آنها بروز غضب امری قطعی است. زمانی‌كه زن و مرد در فضای اجتماع غضبناك می‌شوند خواسته و ناخواسته بخشی از آن را به داخل منزل هم سرایت می‌دهند. این عوامل به دو دسته تقسیم می‌شوند:
1. عوامل قابل پیش‌بینی و پیشگیری (عوامل غیر قهری و قابل‌كنترل)
2. عوامل غیر قابل پیش‌بینی و پیشگیری (عوامل قهری و غیر قابل‌كنترل)
بخش اول شامل آن دسته از عواملی می‌شود كه هر انسان هوشیار و دارای اراده‌ای می‌تواند با شناسایی آنها خود را از معرض آنها دور نگه دارد و از آنها فاصله بگیرد؛ مثلاً خانم یا آقایی كه می‌داند اگر در جمع خاصی حاضر شود زمینه‌ی تحقیر و توهین به او در آن جمع مهیا است، نباید به‌غلط دل خود را به دریا بزند و در آن جمع حاضر شود؛ زیرا هر زن و مردی از زیر سؤال رفتن شخصیت و اقتدار خویش برآشفته می‌شود. یا زن و مردی كه می‌دانند در فلان مجلس به ارزش‌های دینی مورد احترام آنها توهین می‌شود نباید در آن ‌جمع حاضر شوند. 
بخش دوم شامل آن دسته از عواملی می‌شود كه هر اندازه فرد هوشیار و دقیق باشد به شكل قهری پدید می‌آیند؛ برای مثال، گاه انسان به یك سازمان اداری می‌رود یا در یك جمع خاص حاضر می‌شود و بعد بدون آنكه ذره‌ای انتظار داشته باشد، ناگهان مورد تبعیض یا فریب قرار می‌گیرد. بنابراین حداقل در بخش اول كه عوامل ایجاد غضب در فرد قابل شناسایی است وظیفه‌ی زن و مرد عصبی این است كه پیوسته از قرار گرفتن در بستر تنش و آسیب خودداری كنند و این رویه می‌تواند یكی از راهكارهای مهار و كنترل غضب باشد و به‌تدریج در درمان غضب هم تأثیرگذار است.

راهكار دهم: اقدامات فیزیكی مهار غضب
آخرین راهكاری كه به‌عنوان یك ابزار تأثیرگذار بر آرام كردن شعله‌های غضب معرفی می‌شود سلسله‌ای از عوامل فیزیكی تأثیرگذار برای مهار غضب است.
الف) نفس عمیق كشیدن: زمانی‌كه انسان خشمگین و عصبی می‌شود با كشیدن نفس عمیق خون بیشتری را به سلول‌های مغزی و بافت‌های دیگر بدن می‌رساند كه در فروكش كردن غضب تأثیرگذار است.
ب) استفاده از آب سرد: آب سرد یكی از ابزارهای مؤثر در كنترل لحظه‌ای غضب است، اعم از اینكه یك لیوان آب نوشیده شود یا آنكه با آب وضو بگیریم یا غسل و استحمام كنیم. در واقع آب سرد به‌منزله‌ی شوكی مناسب بر سلول‌های درگیر با تنش است كه در حال خشم در نوسان شدید قرار می‌گیرند.
ج) شمارش معكوس: یكی از روش‌های مناسب در كنترل خشم شمارش معكوس از عدد پنجاه تا یك است كه به افراد مبتلا به خشم توصیه می‌شود.
د) قدم زدن: برای فروكش كردن زبانه‌های خشم پیشنهاد می‌شود قبل از آنكه فرد دست به اعمال خشونت‌آمیز بزند یا فحاشی كند و دادوبیداد راه بیاندازد دقایقی را در فضای باز قدم بزند تا رفته‌رفته خشمش مهار شود.
هـ) بهره‌گیری از اذكار: برخی از اذكار جنبه‌ی تسكینی در زمینه‌ی بروز خشم دارند و زبانه‌های تند خشم را فرو می‌نشانند؛ مثلاً گفتن ذكر «لااله‌الاالله»، «سبحان‌الله» و «اعوذ بالله من الشیطان الرجیم» و صلوات بر محمد و آل محمد تأثیر قابل توجهی دارند.
و) تغییر حالت و موقعیت: اگر هنگام بروز خشم ایستاده‌اید، سعی كنید كه در محلی مناسب بنشینید یا اگر نشسته‌اید سعی كنید كه نحوه‌ی نشستن خود را تغییر دهید یا بایستید و كم‌كم قدم بزنید. این تغییر حالت رفته‌رفته خشمتان را فروكش می‌كند.

 

منبع: سایت مهر زندگی


مشخصات

  • منبع: http://khashm-khorosh.blogfa.com/post/20
  • کلمات کلیدی: می‌شود ,زندگی ,راهكار ,عوامل ,كنترل ,مهار ,راهكارهای مهار ,قابل پیش‌بینی ,عوامل اجتماعی ,شناسایی آنها ,پیشگیری عوامل
  • در صورتی که این صفحه دارای محتوای مجرمانه است یا درخواست حذف آن را دارید لطفا گزارش دهید.

تبلیغات

محل تبلیغات شما
محل تبلیغات شما
عکس آقای خامنه ای

آخرین جستجو ها